reklam
Bugun...
Kamu yazılımı beka meselesi
Tarih: 19-04-2019 17:31:00 + -


31 Mart yerel seçimleri sonrası ortaya çıkan sıkıntılar seçim güvenliği tartışmalarını tekrar alevlendirdi. Konuya ilişkin konuşan Bilişim Uzmanı Hakan Topuzoğlu, kamu yazılımlarının birçoğunun hâlâ FETÖ’nün elinde olduğu uyarısında bulunarak, “Yeni teknolojilerle seçim hataları yok denecek düzeye indirilebilir. Bu yüzden Hükümet, bütün kamu kurumlarının yazılımlarını süratle yenilemeli.” dedi.

Kamu yazılımı beka meselesi

Kamu yazılımı beka meselesi

 

31 Mart seçimlerinin ardından ortaya çıkan oy kaydırmaları gibi maddi hatalar ve organize olunarak tertiplenmiş şaibe iddiaları ‘seçim güvenliği’ tartışmalarını yeniden alevlendirirken, Yeniakit.com.tr’ye konuşan Bilişim Uzmanı Hakan Topuzoğlu, kamu yazılımlarının birçoğunun hâlâ FETÖ’nün elinde olduğu uyarısında bulunarak, “Yeni teknolojilerle seçim hataları yok denecek düzeye indirilebilir. Bu yüzden Hükümet, bütün kamu kurumlarının yazılımlarını süratle yenilemeli.” dedi.

 

E-seçim sistemine geçilmeli

Hakan Topuzoğlu, “Bundan sonraki süreçte Türkiye seçim sistemini yenilemeli ve daha güvenli hâle getirmeli. Şaibe iddialarının ortadan kalkması için dünyanın birçok ülkesinde kullanılan e-seçim sistemine geçilmelidir.” dedi.

 

Geleneksel yöntemler de iyileştirilebilir

- 31 Mart seçimleri sonrasında Türkiye’de “sandık güvenliği” ne ilişkin tartışmaları nasıl değerlendiriyorsunuz? Sizin uzmanlık alanınız açısından sandık güvenliğine ilişkin neler söylemek istersiniz?

 

Her ne kadar, mevcut seçim sonuçlarını en doğru şekilde takip etmek için partiler dijital altyapı kurmuş olsa da hepimizin gördüğü üzere geleneksel seçim yönteminde her zaman bir takım sıkıntılarla karşılaşmaktayız. Geleneksel seçim yöntemi kullanılmaya devam edilecekse, sandık görevlilerine tablet verilerek, girişlerin anlık olarak merkeze düşmesi sağlanabilirdi.

 

Tutanak kağıtlarında karekod kullanılabilir

- Yaşanan soruna ilişkin nasıl bir çözüm öneriniz olabilir?

 

Sayım sırasında merkezi olarak her yerden izlenme olanağını sağlayacak kamera sisteminin kurulması bu tartışmaların önüne geçilmesi açısından önemli bir adım olurdu. Bununla birlikte, oy pusulaları üzerinde karekod bulunması, her bir oy pusulasını eşsiz hâle getireceği için yine önceki dönemlerde de gündeme gelen tüm tartışmaları da ortadan kaldıracak bir adım olacağı kanaatindeyim. Tutanak kağıtlarının da karekodlu ve özel bir kağıt olması gerektiğini de vurgulamak isterim. Böylesine önemli bir olayda kullanılan enstrümanların rastgele olması kabul edilebilir değildir.

 

Teknolojinin kullanılması sayesinde seçim masrafları azalacaktır

- Sizin dediklerinizin yapılması halinde “şaibe” iddialarının ortadan kalkması mümkün olur mu?

 

Her ne kadar en doğru yöntem e-seçim olsa da mevcut sistem içerisinde karekodlu ve yumuşak kurşun kalemle optik kağıtlara, üniversite sınavlarında kullanılan kağıtların üzerinde kodlama yapılarak oy kullanılması sayım için harcanan zamanı azaltacak, geçersiz oy sayısını sıfırlayacak, kağıt sarfiyatı yok denecek seviyeye düşecek, maddi kazanç sağlanacak ve de şaibe iddialarını ortadan kaldıracaktır. Anlattığım bu yöntemler kullanıldığında, sandık ve sandık görevlisi sayısı da önemli oranda azalacağı için, her ne kadar bu kadar hassasiyet gösterilen bir konuda tasarruf ikinci planda düşünülmesi gerekse de, teknolojinin kullanılması sayesinde yapılan yatırımların seçim masraflarını da azaltacağını göz ardı etmemeliyiz.

 

Türkiye seçim güvenliğine ilişkin önemli adımlar atmalı

- Türkiye’nin “e-seçim, e-oylamaya” geçmesi gerektiğini mi anlatmaya çalışıyorsunuz?

 

Özellikle 31 Mart’ta İstanbul’da yaşanan gelişmelerden yola çıkarsak Türkiye’nin ‘seçim güvenliği’ne ilişkin önemli adımlar atması gerekiyor. Aslında e-seçimin diğer e-oylamalardan bir farkı bulunmuyor. Sadece şu anda e-oylama, e-anket ve e-seçimlerde hesaba katılmayan güvenlik ihtiyaçlarının siyasi seçimlerde çok önemli bir yer tutmasından dolayı zor olduğu düşünülmektedir. Seçmenin gizliliği, oyun kanunlara göre kullanılabiliyor olması, sistemin güvenilir olması, oylar sistemsel olarak otomatik sayılacağı için saldırılara karşı sağlam olması büyük önem taşımaktadır.

 

‘E- seçim’e ilişkin çalışmalar yapıldı

- Anlattığınız ‘e-seçim’ sistemine ilişkin Türkiye’de bilimsel çalışmalar var mı?

 

Bu konuda geçtiğimiz yıl ODTÜ’de Orhan Çetinkaya tarafından bir çalışma gerçekleştirildi. Yapılan çalışmada temel ihtiyaçlar 29 maddede toplanmıştır. Zorunlu ihtiyaçlar arasında seçmenin gizliliği, seçimin dürüstlüğü, oyun zorla kullandırılamaması ve boş oy kullanma hakkı bulunuyor. Zorunlu olmayan ihtiyaçlar ise genel olarak sistemin esnekliği ve ölçeklenebilirliği ile ilgili diyebiliriz. Yine bu çalışmayı incelediğimizde, e-seçimde oy kullanma belirli yerlerde gerçekleştirilebileceği gibi internet üzerinden de oy kullanılması mümkün olabilmektedir.

 

Dünyadaki bir çok ülke ‘e-seçim’ sistemini uyguluyor!

- Okuyucuların ilk aklına gelecek olan, “E-seçimi uygulayan ülke var mı?” sorusu olacaktır…

 

Evet dünyada e-seçim sistemini uygulayan ülkeler elbette var. Belçika, Hollanda, ABD, Rusya, Azerbaycan, Brezilya, Paraguay ve Hindistan belirli oy kullanma yerlerinde genel elektronik seçimler düzenledi ve çok da başarılı oldu. Almanya, Kanada, Portekiz, Danimarka, Venezuela, Avustralya ve Japonya ise bir takım denemeler yaptı. Sonuçları gözlemledi ve buna göre sistemi geliştirmeyi hedefledi.

İngiltere, Fransa, İspanya, Hollanda ve Estonya gibi Avrupa ülkeleri ise internet üzerinden seçim ve referanduma imza attı. Bu şekilde internet üzerinden seçim çalışmaları İtalya, Danimarka, Portekiz, Almanya ve Avusturya’da da devam etmekte.

 

Türkiye ‘e-seçim’ sistemine geçmeli

- Türkiye’de ‘e-seçim’ denildiğinde maalesef ‘tek elden işgüzarlık’ da denilebilecek olumsuz görüşler de ortaya çıkabilir sanırım…

 

Türkiye için e-seçim denildiğinde hemen dediğiniz gibi olumsuz yönler akla gelmekte veya boş oylar doldurulursa, ya güvenlik saldırıları gerçekleştirilirse, oylar değiştirilirse, sahte oy kullanılırsa, bilgisayar korsanları seçimi sabote ederse gibi söylemler nedeniyle gündemimize bile girmemektedir. Oysa, hep birlikte görmekteyiz ki, e-devlet artık hayatımızda ve gayet güvenli bir şekilde hukuktan, eğitime bir çok alanda birçok işlemi oradan yapmaktayız. Yani bu sistemlerin sabote edilmesi söylendiği kadar kolay olmamakta ve teknolojinin de gelişmesiyle birçok önlem alınarak ilerlemek mümkün olabilmektedir.

 

HAVELSAN dört yıl önce ‘e-seçim’ projesini fuarda tanıtmış

- Türkiye’nin bazı önemli kurumları da aslında bu konuda bazı çalışmalar, testler de yaptı diye biliyoruz...

 

Dediğiniz gibi ülkemizin önemli kurumlarından HAVELSAN’ın bundan 4 yıl önce konuya ilişkin çalışmaları olmuştur. HAVELSAN, o dönemki seçimlerde kullanılması amacıyla, 12. Uluslararası Savunma Sanayi Fuarı’nda ‘e-sandık’ sistemini tanıtırken şunları söylemişti: “Bu sistem ile hem geçersiz oyları engellemeyi hem de 5-10 dakika içinde Türkiye genelinde tüm sandıkların sayılabileceğini iddia ediyoruz.” Projenin 2010 yılında başladığını ifade eden Proje Yöneticisi İsmail Göktaş’ın ifadesine göre oy pusulası, dijital bilgi kullanılarak hazırlanıyor ve normal bir oy pusulasından hiçbir farkı yok. Bu dijital bilgiler seçmen ve sandık bilgilerini içeriyor. Uygulamanın güvenliği açısından, seçim süresince cihaz çalışırken herhangi bir internet bağlantısı bulunmayacağı ve dışarıdan müdahale olmayacağı da belirtiliyor. Cihaz sayımı kendi içinde yapacak, oy verme işlemi bittikten sonra sandık kurulu başkanı, bina sorumlusu ve memur üyelerin şifreleri girilerek sonucu merkeze gönderilme prosedürü gerçekleşecek. Sonuçlar da özel ve güvenli bir hat üzerinden merkeze gönderilecek, sonuçların gönderilmesiyle sistem kendini kapatacak. Seçmenler oylarını rastgele tanımlı QR kod fişleri ile kullanacaklar. Elbette, bu çözüm daha da geliştirilebilir ama hali hazırda bile çözümlerin hazır olduğunu ifade etmek açısından HAVELSAN’ın çalışmasından da bahsetmek istedim. Özetle, e-seçim imkânsız değildir, zor değildir, güvensiz değildir. Mevcut durumdan çok daha gelişmiş bir çözümdür.




Kaynak: YENİ AKİT

Editör: TÜRKİYE HABER GRUBU turkiyehabergrubu.com

Bu haber 205 defa okunmuştur.

YORUMLAR



İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER GÜNDEM HABERLERİ